Grunty trwale wykluczone z dopłat

Rolnik, który dostał płatności obszarowe do powierzchni gruntu, który na dzień 30 czerwca 2003 r. nie był utrzymany w dobrej kulturze rolnej, powinien liczyć się z odmową przyznania płatności do tej powierzchni, a także dokonania zmniejszeń płatności wskutek stwierdzenia w trakcie kontroli nieprawidłowości. Nieprawidłowość ta polega na „przedeklarowaniu” powierzchni, bo choć dana działka pomierzona kontrolnie przez ARiMR ma powierzchnię użytkowaną rolniczo (zajętą pod uprawę) taką, jaką rolnik zadeklarował do płatności, to jednak według danych Agencji powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza ustalona według stanu na dzień 30 czerwca 2003 r. jest mniejsza. Tylko ta mniejsza powierzchnia jest uprawniona do płatności.

Co więcej, w wyniku takich wniosków z kontroli ARiMR, rolnik powinien także liczyć się z koniecznością zwrotu płatności już pobranych za lata poprzednie do tej powierzchni.

Tak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.04.2015 r. (II GSK 531/14), w którym Sąd przyznał rację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która nie zgodziła się z wcześniejszym wyrokiem korzystnym dla rolnika.

Dlaczego rzeczywisty areał gruntów rolnych jest ważny?

Najpierw rolnik, któremu zmniejszono płatności na rok 2011, nie zgodził się z decyzją Agencji i zakwestionował stanowisko Agencji przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Ten Sąd zgodził się z zastrzeżeniami i zarzutami rolnika. Uchylił więc niekorzystne dla rolnika decyzje. Jednocześnie sąd I instancji wyjaśnił, że w postępowaniu o przyznanie płatności obszarowych na rok 2011 istotne znaczenie ma jedynie rzeczywisty areał gruntów rolnych objętych wnioskiem i fakt utrzymywania ich w stanie zgodnym z normami w roku kalendarzowym, w którym beneficjent ubiega się o przyznanie dopłat. Według tego Sądu powoływanie się przez Agencję na argument, że warunkiem przyznania płatności obszarowych jest utrzymanie dobrej kultury rolnej wnioskowanych gruntów na dzień 30 czerwca 2003 r. nie ma podstawy prawnej ani w przepisach unijnych, ani w przepisach krajowych.

Po tym rozstrzygnięciu wydawałoby się, że aby otrzymać pełne płatności wystarczy w roku wnioskowanej płatności mieć zadeklarowaną uprawę na zadeklarowanej powierzchni zgodnej z informacją o PEG i spełniać normy przewidziane dla danego wariantu.

Natomiast odwołująca się od tego wyroku Agencja uzyskała odmienne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, dodajmy, niekorzystne dla rolnika.

 

Jaki finał sporów o powierzchnię uprawnioną do dopłat?

W prawomocnym wyroku kończącym spór rolnika z Agencją Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się za stanowiskiem, że brak dobrej kultury rolnej na gruntach rolnych na dzień 30 czerwca 2003 r. ma związek z kwalifikowalnością tych gruntów do dopłat. Sprawa tego rolnika skończyła się na stwierdzeniu, że grunty rolne zgłoszone do płatności obszarowych, aby mogły korzystać z dopłat muszą być utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r.

Grunty rolne, które nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r., są trwale wykluczone z systemu płatności obszarowych w roku 2011 i w latach wcześniejszych.

Rolnik może otrzymać płatności tylko do maksymalnego obszaru kwalifikowalnego. Ten obszar jest wyznaczany jako różnica powierzchni pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności (np. lasy, wody, drogi, nieużytki, a także obszary nie utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r.).

To oznacza, że powierzchnia maksymalnego obszaru kwalifikowalnego wyznaczonego na danej działce ewidencyjnej jest wyłącznie powierzchnią uprawnioną do płatności obszarowych.

 

Jakie praktyczne wnioski dla rolnika?

Doprowadzenie działki rolnej do stanu dobrej kultury rolnej po dniu 30 czerwca 2003 r. i spełnienie wymogów i norm określonych dla płatności obszarowych, nie gwarantuje rolnikowi, że otrzyma pełne płatności na rok, w którym deklaruje daną powierzchnię do płatności.

Nabywając albo obejmując w dzierżawę grunty, które następnie są zgłaszane do płatności obszarowych, rolnik powinien sprawdzić, czy były one utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.

Niezależnie od powyższego, duże znaczenie nadal mają liczne wyroki sądów administracyjnych, w których odrzucono możliwość brania pod uwagę stanu gruntów na dzień 30 czerwca 2003 r. Oznacza to, że każdy beneficjent ma szansę skutecznego dochodzenia pełnej kwoty płatności obszarowych w razie sporu z Agencją co do powierzchni uprawnionej do płatności według stanu na dzień 30 czerwca 2003 r.

 

 

Autor: Patrycja Pastuszko-Bitka, radca prawny

Kategoria: Aktualności, Klienci indywidualni and tagged , , , , , .