Młody rolnik obroni się przed zwrotem pomocy do ARiMR

Młody rolnik obroni się przed zwrotem pomocy do ARiMR

Problem konieczności zwrotu pomocy przez rolników będących beneficjentami pomocy uzyskanej z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ramach programu pomocowego „Młody Rolnik” dotknął wielu młodych ludzi pragnących rozpocząć prowadzenie gospodarstwa rolnego na własną rękę. Młodzi rolnicy mieli problem z uzupełnieniem wykształcenia, ale posiadali kilkuletni staż pracy w gospodarstwie.

Skąd wyniknął problem?
Jeżeli zdaniem Agencji rolnik nie spełnił wymagań określonych programem, a wielu młodych miało problem ze zdobyciem wymaganego wykształcenia w narzuconym im okresie czasu, to ARiMR wypełniał weksel in blanco złożony przez rolnika i składał we właściwym sądzie okręgowym pozew zmierzający do uzyskania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym. Taki nawet nieprawomocny nakaz był z kolei podstawą do czynności komornika zabezpieczającego roszczenia ARiMR na majątku rolnika (często na rachunku bankowym, gdzie zgromadzone były pieniądze na prowadzenie gospodarstwa). Początkujący rolnik stawiany był w trudnej sytuacji, w której miał zablokowane konto w banku, a jednocześnie aby zaskarżyć nakaz miał obowiązek opłacić zarzuty od nakazu wpłacając 3/4 należnej opłaty sądowej, podczas gdy Agencja od pozwu opłaciła tylko 1/4 tej opłaty.
Nierzadko te okoliczności stawały się przeszkodą w dostępie rolników do sądu i skutecznej obronie swych praw.
Ale do czasu. Przełomowy dla rolników wyrok wydał Sąd Najwyższy.

Co przesądził Sąd Najwyższy?
SN orzekł, że przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa są niezgodne z przepisami unijnymi, ponieważ polskie prawo narzuca rolnikowi spełnienie warunku uzupełnienia wykształcenia, podczas gdy UE określając wymagania uzyskania pomocy ze środków unijnych wymaga jedynie podniesienia umiejętności i kwalifikacji, a zdobycie wykształcenia nie jest jedyną drogą do osiągnięcia tego celu. Sąd Najwyższy przesądził zatem, że zgodnie z prawem unijnym młody rolnik by spełnić wymagania musi jedynie wykazać staż pracy, a wykształcenie niekonieczne.

Wyrok SN jest ważnym argumentem obrony rolnika przed roszczeniami Agencji. Mając na uwadze, że polski przepis został uznany za niezgodny z przepisami UE i jako taki nie może być stosowany, to nawet dla rolników, których sprawy zakończyły się prawomocnymi wyrokami albo nakazami, istnieje możliwość podważenia tych orzeczeń i szansa, że ich sprawy wrócą na wokandę.
W wyroku z dnia 23.01.2014 r. (II CSK 188/13) Sąd Najwyższy orzekł – przywołując zasadę pierwszeństwa prawa unijnego – że w przypadku, gdy warunek ustanowiony w prawie krajowym jest niezgodny z wymaganiami ustanowionymi w rozporządzeniu unijnym, należy odstąpić od stosowania warunku określonego w prawie krajowym i uznać, że jednostka spełniła wymaganie określone w rozporządzeniu unijnym.

Autor: Patrycja Pastuszko-Bitka, radca prawny

Kategoria: Aktualności and tagged , , , , .