Podpis na liście CMR w formie wydruku lub stempla

List przewozowy jest w międzynarodowym przewozie drogowym towarów dowodem zawarcia umowy przewozu. O ile łatwiej byłoby polskim przewoźnikom, gdyby trzy wymagane oryginały listu przewozowego mogły być podpisane przez przewoźnika za pomocą wydrukowanego podpisu albo zastąpione przez stempel przewoźnika. Jak dotąd polskie przepisy krajowe dla zachowania formy pisemnej umowy wymagały własnoręcznego podpisu, ale do czasu.

Wymóg własnoręcznego podpisu nie sprzyja z pewnością szybkości i sprawności obrotu gospodarczego w branży przewozowej. Ale polski ustawodawca wyszedł naprzeciw potrzebom branży i wprowadza do Kodeksu cywilnego ze skutkiem od dnia 08 września 2016 r. przepisy rozwiązujące tę problematyczną kwestię.

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów CMR z dnia 19.05.1956 r. określając elementy listu przewozowego wymaga m.in. podpisu nadawcy i przewoźnika. Tylko wtedy list przewozowy jest pełnoprawnym dokumentem będącym dowodem zawarcia umowy przewozu.

Korzystny dla uczestników branży przewozowej przewiduje jednak art. 5 ust. 1 Konwencji CMR, który stanowi: „List przewozowy wystawia się w trzech oryginalnych egzemplarzach, podpisanych przez nadawcę i przez przewoźnika, przy czym podpisy te mogą być wydrukowane lub też zastąpione przez stemple nadawcy i przewoźnika, jeżeli pozwala na to ustawodawstwo kraju, w którym wystawiono list przewozowy. Pierwszy egzemplarz wręcza się nadawcy, drugi towarzyszy przesyłce, a trzeci zatrzymuje przewoźnik.

Polskie przepisy aktualnie nie dopuszczają stosowania automatycznie (komputerowo) odbijanych podpisów (tzw. faksymile), a tak sporządzone pismo nie stanowi dokumentu w rozumieniu polskich przepisów.

Oznacza to, że polskie przepisy jako przepisy krajowe, o których mowa w art. 5 ust. 1 Konwencji CMR, nie dopuszczały dotąd zastąpienia własnoręcznego podpisu jego wydrukiem albo stemplem (faksymile).

Natomiast od dnia 8 września 2016 r. wchodzi do Kodeksu cywilnego regulacja wprowadzająca na grunt polskiego prawa tzw. formę dokumentową.

Skoro list przewozowy jest formą czynności prawnej (umowy), to po wprowadzeniu formy dokumentowej w polskim prawie jako prawie krajowym będzie dopuszczalne sporządzenie m.in. listów przewozowych w formie dokumentowej, czyli nieopatrzonej własnoręcznym podpisem osoby, której podpis jest wymagany na dokumencie. Wystarczy wydruk podpisu albo stempel naniesione na list przewozowy w sposób umożliwiający ustalenie osoby podpisującej.

Polska forma dokumentowa, jako wzorowana na niemieckim rozwiązaniu tzw. formy tekstowej, rezygnuje z konieczności utrwalenia oświadczenia woli (treści czynności prawnej) na piśmie w ścisłym tego słowa znaczeniu i tym samym rezygnuje z wymogu złożenia własnoręcznego podpisu. To oznacza, że w przypadku formy dokumentowej wprowadzanej w polskim prawie ze skutkiem od dnia 08.09.2016 r. dopuszczono także wszelkie inne niż pismo środki wyrażenia oświadczenia woli.

Tak oto art. 773 Kodeku cywilnego w brzmieniu od dnia 08 września 2016 r. określa, że “Do zachowania dokumentowej formy czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci dokumentu, w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie.

O wiele łatwiej będzie polskim przewoźnikom gdy dla listów przewozowych wystawianych w Polsce od dnia 08.09.2016 r. prawnie dopuszczalna będzie forma dokumentowa bez własnoręcznych podpisów. Dla wygody przewoźników i kierowców listy przewozowe CMR będzie można wypełniać komputerowo i posługiwać się w całości drukowanymi listami, czyli po wypełnieniu rubryk listu CMR obejmujących adres nadawcy, odbiorcy, wagę, oznaczenie pojazdu, wystarczy dodać komputerowe wydruki podpisów kierowców, aby być w posiadaniu pełnoprawnego oryginalnego listu przewozowego CMR.

 

Autor: Patrycja Pastuszko-Bitka, radca prawny

Kategoria: Aktualności, Bez kategorii and tagged , , , , , .